Kanban ile Çekme
Üretim veya taşıma iznini kartla veren sinyal sistemi: bir kutu tüketilince kart geri döner ve tam o kadar üretim ya da ikmal tetiklenir. Kart yoksa üretim yok — aşırı üretim fiziksel olarak durur.
Her Parça İçin Plan (PFEP)
Hattı besleyen her parçanın tek bir güvenilir kayıtta tanımlanması: tedarikçi, günlük kullanım, kap tipi ve adedi, konum, ikmal yöntemi. Malzeme akışını ve çekme sistemini kuran temel veridir.
Değer Akışı Skor Kartı
Bir değer akışının haftalık sağlığını üç boyutta tek kartta gösteren dengeli skor tablosu: operasyonel performans (kalite, teslim, etkinlik), kapasite (üretken / üretken olmayan / boşta) ve finansal (gelir, maliyet, akış kârı). Tek metriğin yanıltmasını önler.
Beceri Matrisi (ILUO)
Kişilerin becerilere göre yetkinlik seviyesini tek tabloda gösteren matris: satırda çalışanlar, sütunda beceriler, hücrede dört kademeli ILUO rozeti. Hangi istasyonun tek kişiye bağlı, hangi becerinin yedeksiz olduğunu bir bakışta gösterir.
ILUO Yetkinlik Kademeleri
Bir kişinin bir işteki yetkinliğini dört kademeyle anlatan çeyrek-daire rozet: Eğitiliyor (I), Gözetimle yapar (L), Bağımsız yapar (U), Öğretebilir (O). Rozetin dolan çeyreği yetkinliğin büyümesini görselleştirir.
İş Başında Eğitim (TWI-İşi Öğretme)
Bir işi hızlı, güvenli ve doğru öğretmenin yapılandırılmış yöntemi: hazırla, işi göster, yaptır, izle-destekle. Anahtar noktalar ve nedenleriyle öğretildiği için beceri kişiden kişiye tutarlı aktarılır.
Ergonomik Risk Değerlendirmesi (RULA/REBA)
Bir işteki duruş, kuvvet ve tekrar yükünü puanlayarak bedensel zorlanma (muri) riskini görünür kılan değerlendirme: RULA üst beden, REBA tüm beden ağırlıklıdır; ham skor bir risk bandına çevrilir ve iyileştirme önceliğini verir.
Run@Rate Kapasite Doğrulama
Süreci gerçek koşullarda ve gerçek hızda çalıştırıp gerekli üretim hızını hatasız biçimde sürdürebildiğini kanıtlayan deneme: en iyi anın gösterisi değil, temsili bir koşuda sürdürülebilir tempo kanıtıdır.
DRBFM (Değişiklik Riski İncelemesi)
Neyin değiştiğine odaklanan yapılandırılmış inceleme — tasarım, süreç, malzeme ya da tedarikçi: her değişiklik noktasında 'bu değişiklik hangi yeni endişeyi (hata modunu) doğurabilir?' diye sorar, nedenini ve etkisini yazar, önleyici aksiyonu bağlar. Hatayı yaşamadan önceden görme (mizenboushi) yaklaşımıdır; hata modu ve etkileri analizi yaklaşımına göre çalışır ama tartışmayı yalnızca değişen kısma daraltır.
Zaman Etüdü
Bir işi gözlemlenebilir elemanlara ayırıp her elemanı kronometreyle birden çok çevrimde ölçme ve süreyi tek gözlemden değil tekrar eden değerden okuma yöntemi. Standart işin süre tarafının kaynağıdır: bir sayının neden o sayı olduğunu kayda geçirir.
İş Kombinasyon Tablosu
Bir işin el, yürüme ve makine sürelerini tek zaman ekseninde yan yana çizen tablo: operatörün nerede çalıştığı, nerede yürüdüğü ve nerede makineyi beklediği takt çizgisiyle birlikte görünür.
Ürün-Aile Matrisi (Grup Teknolojisi)
Ürünleri satır, prosesleri sütun yapan ve her hücreye ürünün o prosesten kaçıncı sırada geçtiğini yazan tablo. Aynı rotayı paylaşan ürünler bir aileye toplanır; değer akışı haritası aile bazında çizilir.
SIPOC (Süreç Çerçevesi)
Bir süreci beş sütunda tek sayfaya sığdıran çerçeveleme aracı: kim besliyor (tedarikçi), neyi veriyor (girdi), kabaca hangi adımlar işliyor (süreç), ne çıkıyor (çıktı), kime gidiyor (müşteri). Süre ölçmez; sürecin NEREDE başlayıp NEREDE bittiğini herkesin aynı biçimde anlamasını sağlar.
Esnek İşgücü (Shojinka)
Talep (takt) değiştikçe bir hattın ya da hücrenin operatör sayısını artırıp azaltabilme yeteneği. Çok becerili operatör, esnek yerleşim ve standart iş üçlüsüne dayanır: kişi sayısı değişince iş yeniden bölünür, kimseye sessizce iş yığılmaz. Esnekliğin günlük karşılığı rotasyon çizelgesidir: vardiya içindeki her periyotta kimin hangi işi yapacağı önceden yazılır.
Otonomasyon Merdiveni (Jidoka)
Makinenin anormalliği kendisi fark edip durması ve insanın makine başında beklemekten kurtulması ilkesinin kademeli uygulanışı: elle çalıştırılır → çevrim bitince kendisi durur → anormallikte kendisi durup haber verir → insan yalnız anormallikte gelir. Her basamak insan işi ile makine işini biraz daha ayırır.
Tavşan Kovalama (Rabbit Chase)
Hücrede işi kişilere bölmek yerine her operatörün parçasını baştan sona kendisi taşıyarak bütün istasyonları sırayla çalıştırdığı yürüyüş düzeni; operatörler hücreyi birbirini kovalar gibi dolaşır. Kova aktarma (bucket brigade) türevinde ise arkadan yetişen komşuya iş devredilir ve hat sabit bölme noktası olmadan kendiliğinden dengelenir.
Lider Standart İşi (LSW)
Liderin her gün aynı sırayla yaptığı kısa ve yazılı rutin: hangi panonun önünde durulacağı, neyin kontrol edileceği, kimin dinleneceği önceden bellidir. Sistemi ayakta tutan alışkanlık kişiye değil rutine bağlanır.
4M Değişim Noktası Yönetimi
Sahada bir şey değiştiğinde — insan, makine, malzeme, metot — değişimi önceden kaydetme, onaya bağlama ve yürürlükten sonra bir süre izleme disiplini. Sapmaların büyük kısmı 'bugün farklı bir şey yapıldı' cümlesiyle başlar.
TWI Föyleri (JM / JR / JS)
Bir işi kâğıt üstünde adım adım çözümleyen üç föy: iş metotları (JM) her adımı sorgulayıp gereksizi çıkarır, birleştirir, sırasını değiştirir ya da basitleştirir; iş ilişkileri (JR) kişiler arası bir konuyu gerçeklerden karara taşır; iş güvenliği (JS) adımın tehlikesini ve önlemini eşleştirir. İşi ÖĞRETME sırası ayrı bir iştir ve standart işin içinde yaşar.