Yalın TemelleriAşama: Akışı Kur
Esnek İşgücü (Shojinka)
Shojinka
Talep (takt) değiştikçe bir hattın ya da hücrenin operatör sayısını artırıp azaltabilme yeteneği. Çok becerili operatör, esnek yerleşim ve standart iş üçlüsüne dayanır: kişi sayısı değişince iş yeniden bölünür, kimseye sessizce iş yığılmaz. Esnekliğin günlük karşılığı rotasyon çizelgesidir: vardiya içindeki her periyotta kimin hangi işi yapacağı önceden yazılır.
Ne zaman kullanılır?
Talep aydan aya dalgalandığı hâlde hat hep aynı kadroyla çalışıyorsa; düşük talepte operatörler beklerken yüksek talepte fazla mesai yapılıyorsa; 'bu istasyonu yalnız o bilir' cümlesi vardiya planını kilitliyorsa.
Nasıl yapılır
- 1Beceri matrisini kurun ve kimin hangi istasyonu bağımsız çalıştırabildiğini görünür yapın; esneklik beceriyle başlar.
- 2Takt her değiştiğinde gereken kişi sayısını hesaplayın: toplam iş içeriği ÷ takt, yukarı yuvarlanır.
- 3İş bölme noktalarını standart işten türetin: hangi adımların kimde toplanacağını kişi alışkanlığı değil, süre belirler.
- 4Rotasyonu çizelgeye dökün: vardiya içindeki periyotları, her periyotta çalışılacak işi ve kişiyi planda yazın — düzenli dönen operatörle beceri matrisi kendiliğinden genişler.
- 5Çizelgeyi yetkinlik ve zorlanma gözüyle okuyun: kişi o işte yetkin mi, yetkinliğinin süresi dolmuş mu, iş bedensel olarak ağır mı? Uyarılar planı kilitlemez, konuşulacak yeri gösterir.
- 6Yeni dengeyi yamazumi ile doğrulayın: kimse taktın belirgin üstünde ya da altında kalmamalı.
Sahada sık yapılan hatalar
- Esnekliği 'herkes her işi kabaca bilir' sanmak; standart işsiz esneklik, her vardiyada farklı yöntem demektir.
- Kişi sayısını değiştirip iş bölümünü aynı bırakmak; eksilen kişinin işi sessizce en yakındakine yığılır.
- Rotasyonu yalnız beceri gözüyle kurmak; ağır bir iş peş peşe aynı kişiye düşerse esneklik aşırı yüke dönüşür.
- Beceri kazandırmayı yoğun döneme ertelemek; tam ihtiyaç anında öğretecek zaman kalmaz.