Yalın TemelleriAşama: Stabilize Et
Otonomasyon Merdiveni (Jidoka)
Jidoka / Autonomation
Makinenin anormalliği kendisi fark edip durması ve insanın makine başında beklemekten kurtulması ilkesinin kademeli uygulanışı: elle çalıştırılır → çevrim bitince kendisi durur → anormallikte kendisi durup haber verir → insan yalnız anormallikte gelir. Her basamak insan işi ile makine işini biraz daha ayırır.
Ne zaman kullanılır?
Operatörler makine başında 'bir şey olursa diye' bekliyorsa; hatalı parça, makine çalışmaya devam ettiği için seri hâlde üretiliyorsa; otomasyon yatırımı konuşulurken hangi seviyenin yeterli olduğu belirsizse.
Nasıl yapılır
- 1Mevcut durumu basamaklandırın: her makine için insanın neden başında durduğunu yazın — yükleme mi, izleme mi, boşaltma mı?
- 2Önce durdurmayı otomatikleştirin: çevrim bitince ya da anormallik doğunca makinenin kendi kendine durması, çoğu zaman tam otomasyondan çok daha ucuzdur.
- 3Anormalliği görünür yapın: duran makine çağrı düzenine bağlanır; kimin kaç dakikada geleceği tanımlıdır.
- 4İnsanı beklemeden kurtarın: makine kendini koruyabildiğinde bir operatör birden çok makineye bakabilir; boşalan süreyi standart işe yazın.
- 5Her basamağı güvenilir kılmadan üst basamağa çıkmayın: durdurma güvenilir değilse üst basamak, riski otomatikleştirmek olur.
Sahada sık yapılan hatalar
- Jidoka'yı 'tam otomasyon' sanmak; amaç insansız fabrika değil, insanın makineyi beklememesi ve hatanın akmamasıdır.
- Makineye durdurma yeteneği vermeden operatörü çok makineye koşturmak; anormallik fark edilmeden seri hata üretilir.
- Duran makinenin neden durduğunu kaydetmemek; durma bilgisi iyileştirmeye dönüşmezse merdiven yarım kalır.
- En pahalı basamaktan başlamak; kendi kendine duran basit bir mekanizma çoğu zaman ilk yatırımın en verimlisidir.