Zaman Etüdü
Time Study
Bir işi gözlemlenebilir elemanlara ayırıp her elemanı kronometreyle birden çok çevrimde ölçme ve süreyi tek gözlemden değil tekrar eden değerden okuma yöntemi. Standart işin süre tarafının kaynağıdır: bir sayının neden o sayı olduğunu kayda geçirir.
Ne zaman kullanılır?
Standart iş adımına süre yazılacağı hâlde sayının nereden geldiği bilinmiyorsa; hat dengeleme, kapasite hesabı veya teklif maliyeti tahmine dayanıyorsa; 'bu iş kırk saniye sürer' cümlesi konuşan kişiye göre değişiyorsa.
Nasıl yapılır
- 1İşi elemanlara ayırın ve her elemanın başlangıç-bitiş işaretini tartışmasız yazın (örnek: 'parça aynaya oturduğu an' → 'kapak kapandığı an'); işaret belirsizse ölçüm de belirsizdir.
- 2Her elemanda el işini, yürümeyi ve makine süresini AYRI tutun; üçü tek sayıya toplanırsa hangi payın kısaltılabilir olduğu bir daha görünmez.
- 3En az üç, mümkünse beş-on çevrim ölçün; tek gözlem süre değil, bir andır.
- 4Süreyi tekrar eden en düşük değerden okuyun: ortalama, bir kerelik aksaklıkları da kalıcı süreye karıştırır.
- 5Anormal çevrimi (parça bekledi, alet arandı, telefon geldi) dışlayın ama gerekçesini yazın ve kaç gözlemin dışlandığını sonuçta gösterin.
- 6Kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve gecikme payını ayrı bir yüzde olarak ekleyin; payı gözlem süresinin içine gizlemeyin.
- 7Sonucu işi yapanla birlikte gözden geçirip standart işe açık bir adımla aktarın; kendiliğinden değişen standart güven vermez.
Sahada sık yapılan hatalar
- Ortalamayı 'standart süre' saymak; ortalama, gözlemdeki aksaklıkların bir kısmını sonsuza kadar sürenin içine yazar.
- Tekrar eden değer çıkmadığında en küçük gözlemi süre yerine koymak; tekrar yoksa söylenmesi gereken cümle 'yöntem henüz kararlı değil'dir.
- Dışlanan gözlemi sessizce silmek; gerekçesi ve sayısı görünmeyen dışlama, veriyi olduğundan iyi göstermenin en kolay yoludur.
- Kronometreyi kişi performansı ölçmek için kullanmak; etüt yöntemi ölçer, kişiyi değil — aksi hâlde bir daha gerçek tempo gözlenemez.