Ürün-Aile Matrisi (Grup Teknolojisi)
Product Family Matrix / Group Technology
Ürünleri satır, prosesleri sütun yapan ve her hücreye ürünün o prosesten kaçıncı sırada geçtiğini yazan tablo. Aynı rotayı paylaşan ürünler bir aileye toplanır; değer akışı haritası aile bazında çizilir.
Ne zaman kullanılır?
Değer akışı haritasına başlamadan önce 'hangi ürünleri birlikte haritalayacağız?' sorusuna kanıtla cevap vermek için; ürün çeşidi arttıkça hangi ürünlerin aynı hücrede toplanabileceği tartışılırken; hücre kurma veya yerleşim değişikliği kararından önce.
Nasıl yapılır
- 1Kapsamı seçin: bir tesis, bir hat veya bir müşteri grubu; tüm ürün kataloğunu tek matrise sığdırmaya çalışmayın.
- 2Prosesleri sütun olarak yazın ve adlarını ekipmanla değil işle tanımlayın (örnek: 'CNC torna', 'yüzey işlem').
- 3Her ürün için hücreye geçiş SIRASINI yazın; sırayı bilmiyorsanız hücreyi işaretleyip sırasız bırakın — 'geçmiyor' ile 'sırasını bilmiyoruz' aynı şey değildir.
- 4Rotası aynı olan ürünleri aile yapın; aynı istasyonlardan FARKLI sırayla geçen iki ürünü aynı aileye koymayın, onlar tek değer akışı değildir.
- 5Her aile için hacmi ve talep düzenliliğini yazın; işe en büyük ve en düzenli aileden başlayın.
- 6Seçilen aileyi değer akışı haritasının kapsamı yapın; ürün gamı değiştikçe matrisi yenileyin.
Sahada sık yapılan hatalar
- Boş hücreyi 'geçmiyor' saymak; sırası bilinmeyen hücre boş bırakılırsa aile önerisi eksik veriyle üretilir.
- Ürünleri müşteriye veya ticari isme göre gruplamak; aileyi belirleyen şey rotadır.
- Tek bir dev aile kurup 'hepsi benzer' demek; karışan rota haritayı okunamaz kılar.