TBP 8 Adımlı Problem Çözme
Toyota Business Practices
Problemi netleştirmekten standarda ve yaygınlaştırmaya uzanan sekiz adımlık kilitli akış: bir adım tamamlanmadan sonrakine geçilmez. Amaç yalnız problemi çözmek değil, çözen kişiyi yetiştirmektir.
Ne zaman kullanılır?
Tekrar eden ve kök nedeni gerçekten öğrenilmesi gereken problemlerde; genç mühendis ve takım liderlerini problem çözmede yetiştirirken; hızlı yanıt kaydı kapandığı hâlde konu geri geliyorsa.
Nasıl yapılır
- 1Problemi netleştirin: ideal durumu ve bugünkü durumu yazın, aradaki açığı rakamla ifade edin.
- 2Problemi parçalayın: büyük açığı katmanlara bölüp (yer, zaman, ürün, vardiya) üzerinde çalışacağınız somut noktayı seçin.
- 3Hedefi koyun: ne kadar, ne zamana kadar — sahibi belli, ölçülebilir ve tarihli bir hedef cümlesi kurun.
- 4Kök nedeni analiz edin: sahada gerçek nesneye bakarak 'neden' sorusunu neden zinciri tükenene kadar sürdürün.
- 5Karşı önlemleri geliştirin: birden çok seçenek üretin, etki ve uygulanabilirliğe göre seçin, kimin ne zaman yapacağını planlayın.
- 6Uygulayın ve sonucu değerlendirin: önlemi hızla hayata geçirin, hedefe göre sonucu ölçün, süreci de gözden geçirin (hansei).
- 7Standartlaştırın ve yaygınlaştırın: tutan çözümü standart işe/talimata işleyin, benzer hat ve alanlara aktarın (yokoten).
Sahada sık yapılan hatalar
- Adım atlamak; hedef konmadan çözüme koşmak ve kök neden doğrulanmadan önlem yazmak akışın kilidini boşa çıkarır.
- Problemi baştan çok geniş tanımlayıp parçalamamak; kapsamı daralmayan konu haftalarca sürüncemede kalır.
- Son iki adımı ihmal etmek; standarda işlenmeyen ve yaygınlaştırılmayan çözüm birkaç ay içinde eski hâline döner.
- Raporu tek kişinin masada yazması; sekiz adım ekiple ve sahada yürütüldüğünde öğretici olur.