PlanlamaAşama: Kur

Gıda mevzuatı yükümlülüğünü ürün grubuna indirmek ve resmî kontrolü kütükte izlemek

Türkiye gıda mevzuatından doğan uyum yükümlülüklerini kendi ürün grubuna ve fiilî faaliyetine indirme, her satırın kanıtını bağlama ve resmî kontrol ziyaretlerini süre sayaçlarıyla birlikte izlenebilir tutma yöntemi.

Ne zaman kullanılır?

İşletme mevzuat profilini ilk kez kurarken; il müdürlüğünden resmî kontrol geldikten sonra; yeni bir ürün grubu, yeni ambalaj ya da yeni etiket devreye girdiğinde; kodeks tebliğinde değişiklik yayımlandığında; kütük mevzuat adlarından oluşan bir tabloya dönüştüğünde.

Nasıl yapılır

  1. 1Kütüğü mevzuat adından değil ÜRÜN GRUBUNDAN başlat: ürettiğin grupları tek tek yaz (çiğ süt ve süt ürünleri, ısıl işlem görmüş et ürünleri, hazır yemek, unlu mamul, takviye edici gıda) ve her grubun karşısına yalnız o gruba gerçekten değen kodeks tebliğini koy. İnternetten indirilmiş altmış satırlık genel mevzuat listesi hiçbir satırında "bize ne düşüyor" sorusunu cevaplamaz.
  2. 2Her satırı üç kolonla yaz: kaynak (5996 sayılı Kanun ve altındaki yönetmelik ya da kodeks tebliği, maddesiyle), bize düşen somut iş (hangi analiz hangi periyotta, hangi bildirim, etikette hangi bilgi, hangi belge yenilemesi) ve adı yazılı bir sahibi. "Mevzuata uygunluk sağlanacak" cümlesi somut iş değildir.
  3. 3Kanıtı satırın içine bağla: mikrobiyolojik ve bulaşan analiz raporu, etiket baskı örneği, işletme kayıt veya onay belgesi, hijyen eğitimi kurs bitirme belgeleri. Kanıta bakarken varlığına değil geçerliliğine bak — raporun tarihi periyot içinde mi, analiz edilen parametre senin yükümlülüğünle aynı mı, elindeki etiket örneği hâlen basılan etiket mi.
  4. 4Resmî kontrol ziyaretini aynı gün kaydet: tarih, kontrolü yapan birim, konu, tutanaktaki tespitlerin tam metni, verilen sürenin son tarihi, uygulanan yaptırım ve numune alındıysa analiz sonucunun tebliğ tarihi. Tutanağın fotoğrafını klasöre atmak yetmez; süre sayaçları ancak alanlar dolduğunda çalışır. İki şeyi de birbirine karıştırma: idarenin ziyareti senin kendi uygunluk değerlendirmenin YERİNE geçmez — tutanak dışarıdan gelen bir girdidir, hangi yükümlülüğü kendin ne zaman değerlendirdiğin ayrı kayıttan sorulur.
  5. 5Numune alındıysa analiz sonucuna itiraz penceresini kaydın içinden izle ve pencereyi tek sayı sanma: başlangıcı tebligat tarihidir, süresi mevzuatta yazılıdır ve kısadır, kullanılabilmesi şahit numunenin varlığına ve niteliğine bağlıdır. Süreyi ezberden değil tebligat yazısından ve yürürlükteki resmî kontrol mevzuatından teyit ederek alana yaz. İtiraz edilemeyecek bir hâl varsa (raf ömrü süreden kısa, şahit numune alınamayan analiz türü, şahit numune yetersiz) gerekçeyi yaz, alanı boş bırakma — boş kalan alan "itiraz etmeyi unuttuk"tan ayırt edilemez.
  6. 6Her tespiti adı ve tarihi olan bir düzeltici faaliyete bağla, kapanışı da idareye sunulan kanıtla kur: giderme yazısı, yeniden kontrol sonucu, yeni analiz raporu. Bir kontrol kaydını kapatmak için tarih değil kanıt gerekir.
  7. 7Değişiklik tetikleyicisini takvime değil YAYINA bağla: Resmî Gazete'yi ve Bakanlık duyurularını kim hangi sıklıkta tarıyor yazılı olsun, taradığını gösteren bir kayıt bırakılsın. Yıllık gözden geçirme, yıl ortasında değişen bir tebliği on bir ay boyunca görmez. Gıda yükümlülüklerini kütükte gıda alanıyla işaretle; aynı yükümlülük genel uyum kütüğünde de duruyorsa birini kapat — iki kütükte yaşayan aynı mevzuat iki ayrı gözden geçirme turuna girer ve biri her seferinde atlanır.

Tetkikçi ne sorar

  • Son on iki ayda size resmî kontrol geldi mi? Tutanağı açalım ve her tespit için ne yaptığınızı sırayla gösterin.
  • Bu ürün grubunun etiketini hangi tebliğe göre hazırladınız; o tebliğin yürürlükteki hâli olduğunu neye dayanarak söylüyorsunuz?
  • Mevzuatın değiştiğini nasıl öğreniyorsunuz? Son değişikliği kim, hangi tarihte gördü ve kütükte hangi satırı değiştirdi?
  • Verilen sürenin dolduğu bir kontrol kaydınız var mı? Kapanışı hangi belgeyle kanıtladınız, o belgeyi idareye ne zaman sundunuz?

Sahada sık yapılan hatalar

  • Kütük bir mevzuat başlığı listesi olmuş; içinde işletmenin hiç üretmediği ürün grubuna ait üç tebliğ var, gerçekten ürettiği takviye edici gıdanın tebliği yok.
  • Resmî kontrol tutanağı muhasebedeki dosyada duruyor, kütükte kaydı yok; verilen sürenin son tarihi kimsede takipte değil ve süre dolduktan sonra idarenin ikinci yazısıyla hatırlanmış.
  • Analiz sonucu tebliğ edilmiş, itiraz penceresi kapanmış; kayıtta ne itiraz var ne de itiraz edilemediğinin gerekçesi — pencerenin neden kullanılmadığı sorusunun cevabı hiçbir yerde yok.
  • Tespitler tutanaktan kütüğe tek tek kopyalanmış ama hiçbiri düzeltici faaliyete bağlanmamış; bir sonraki kontrolde aynı tespit ikinci kez yazılmış ve kayıtta iki bağımsız olay gibi duruyor.

İlgili maddeler

ISO 22000 · 4.2ISO 22000 · 7.4.2ISO 22000 · 10.1ISO 22000 · 10.3

Yalnız madde numaralarına atıf yapılır; standart metni yayımlanmaz. Bu maddelerin yürürlükteki baskısını kendi standart nüshanızdan doğrulayın.

İlgili kartlar

İşletmenin kayıt mı onay kapsamında mı olduğunu karara bağlamak

Faaliyet konusuna göre kayıt ile onay rejimini ayırma, işletme numarasını ve belgesini fiilî faaliyetle uyumlu tutma yöntemi. Rejim kararı yetkili otoritenindir; burada anlatılan, o karara doğru bilgiyle gitmek ve kararı sistemin içinde canlı tutmaktır.

Ceza kademesini tehdit değil risk önceliklendirme girdisi olarak okumak

İdari para cezası kademelerini kendi uygunsuzluk türlerinizle eşleştirerek risk sıralamasını besleme ve taklit/tağşiş tahmininin ne söylediğini, neyi söylemediğini doğru anlama yöntemi.

Uyum yükümlülüğü kütüğünü işe yarar hale getirme

Mevzuat başlıklarını listelemek yerine her yükümlülüğün kuruluşa ne düşürdüğünü, kimin sahibi olduğunu ve hangi tarihte ne yapılacağını yazma yöntemi.

Uygunluk değerlendirmesini kanıtla yürütme

Uyum yükümlülüklerinin gerçekten karşılandığını belirli aralıklarla, satır satır kanıta bakarak değerlendirme ve sonucu kayda geçirme yöntemi.

Kök nedene inmek ve etkinliği veriyle doğrulamak

Uygunsuzluğu önce sınırlama, sonra neden zinciriyle kök nedene inme, en sonunda kapanışı aksiyonun yapılmasına değil sonucun değişmesine bağlama metodu.

Gıda belge kütüğünü bağladığı yükümlülüğe göre yönetmek

İşletmeyi bağlayan belgeleri türüne göre değil hangi yükümlülüğü ayakta tuttuğuna göre izleme; süreli belgeye yenileme sahibi atama, süresiz belgeyi süreli sanmama ve belge kapsamını fiilen üretilenle örtüştürme yöntemi.

Bu yöntemi Normesta'da yürütün

Akademide okuduğunuz metodun kaydını, kanıtını ve raporunu ürünün içinde tutarsınız; her kayıt dayandığı standart maddesine bağlanır.

Akademi içeriği hakkında

  • Belge vermiyoruz. Normesta bir belgelendirme kuruluşu değildir ve ISO belgesi veya sertifikası düzenlemez. Uygunluk, kuruluşun gerçek uygulaması ve objektif kanıtlarıyla, yetkili belgelendirme kuruluşları tarafından değerlendirilir.
  • Standart metni yayımlamıyoruz. Standartların telifli metinleri kopyalanmaz; ürün madde numaralarına atıf yapar, içeriğini kendi anlatımıyla açıklar.
  • Eğitim içeriğidir. Akademi yazıları bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır; danışmanlık ya da hukuki görüş değildir. Sattığımız edim, yazılımın belirli süreli kullanım hakkıdır.
  • Adlar sahiplerinindir. Metinlerde anılan marka, çerçeve ve model adları sahiplerine aittir; Normesta bu kuruluşlarla bağlantılı değildir.

Bu yazılar Normesta'nın ürün içi akademisinden yayımlanır; metinde geçen ekran, kayıt ve profil atıfları uygulamadaki karşılıklarını anlatır.