Pareto Analizi (80/20)
Pareto Analysis
Hata türlerini sıklığa (veya maliyete) göre büyükten küçüğe sıralayıp kümülatif çizgiyle gösteren analiz: kayıpların çoğu genelde birkaç türden gelir. Amaç 'hayati azınlığı' ayırıp gücü oraya toplamaktır.
Ne zaman kullanılır?
Çetelede birden çok hata türü birikince ilk iyileştirme hedefini seçmek için; kaynak sınırlıyken önceliği tartışmadan karara bağlamak için; iyileştirme öncesi ve sonrası dağılımı karşılaştırmak için.
Nasıl yapılır
- 1Aynı formda, aynı tanımlarla toplanmış yeterli süre verisini seçin (tek vardiyalık kayıt genelde yetmez).
- 2Türleri toplam adede göre büyükten küçüğe sıralayın ve kümülatif yüzdeyi hesaplayın.
- 3Kümülatif çizgi yaklaşık %75-80'e ulaşana kadarki türleri hayati azınlık olarak işaretleyin.
- 4Seçtiğiniz türü katmanlara ayırıp tekrar Pareto çekin (hangi vardiya, hangi tezgâh, hangi parti) — ikinci Pareto çoğu zaman gerçek hedefi verir.
- 5Yalnız hayati azınlık için kök neden çalışması açın; geri kalanı listede bırakıp bir sonraki tura saklayın.
- 6İyileştirmeden sonra aynı grafiği yeniden çizin: birinci sıradaki tür düştüyse kazanç gerçektir, sıra değişmediyse önlem tutmamıştır.
Sahada sık yapılan hatalar
- Yalnız adede bakmak; nadir ama pahalı veya müşteriye ulaşan hata, adet sıralamasında görünmez — gerekirse maliyetle ağırlıklandırın.
- 'Diğer' kutusunu şişirmek; en yüksek çubuk 'diğer' ise kategori tanımları yeniden yapılmalıdır.
- Kuralı katı yorumlamak; 80/20 bir doğa yasası değil, önceliği görünür kılan pratik bir kılavuzdur.
- Dağılımı bir kez çizip yıllarca aynı hedefi kovalamak; iyileştirdikçe sıralama değişir, analiz tazelenmelidir.