Yalın TemelleriAşama: Değerlendir

Muda, Mura, Muri (3M)

Muda / Mura / Muri

Kayıpların üç yüzü: israf (muda), dengesizlik (mura) ve aşırı yük (muri). Çoğu israfın arkasında bir dengesizlik veya aşırı yük yatar.

Ne zaman kullanılır?

Sahada kayıpları konuşurken yalnız görünen israfa değil kök dinamiğe bakmak için; ay sonu yüklenmesi, vardiya dengesizliği gibi dalgalanma şikâyetlerinde.

Nasıl yapılır

1Sahada gözlem yapın ve gördüğünüz kayıpları not edin.
2Her kaydı sınıflandırın: israf mı, dengesizlik mi, aşırı yük mü? (Örnek: ay sonu fazla mesaisi = mura'nın yarattığı muri.)
3İsrafın arkasındaki mura/muri'yi arayın; yalnız muda'yı temizlemek genelde geri teper.
4Önce dengesizliği azaltın (seviyelendirme, planlama ritmi), sonra kalan israfı giderin.

Sahada sık yapılan hatalar

Yalnız muda avına çıkıp dalgalanmayı (mura) ve insan/makine zorlamasını (muri) görmezden gelmek.
Aşırı yükü 'performans' sanmak; muri hata ve arıza olarak geri döner.

İlgili kartlar

7+1 İsraf Türü

Değer katmayan faaliyetlerin sekiz sınıfı: taşıma, stok, hareket, bekleme, aşırı üretim, aşırı işlem, hata ve kullanılmayan insan yeteneği.

İsraf Yürüyüşü

Belirli bir rotada, 7+1 israf gözlüğüyle yapılan planlı saha turu: görülen israflar kayda geçer ve öneriye/aksiyona dönüşür.

5 Yalın İlke

Yalın dönüşümün pusulası: değeri müşteri gözünden tanımla, değer akışını gör, akışı kur, müşteri çektikçe üret, mükemmelliği kovala.

Bu kartı referans alan kartlar

Saatlik Üretim Panosu

Planlanan ile gerçekleşen üretimi saat saat karşılaştıran takip panosu: sapma gün sonunda değil, oluştuğu saatte görünür ve kayıp nedeniyle birlikte kaydedilir.

İş Yükü Grafiği

Operatör başına iş yükünü adım sürelerinden yığarak gösteren çubuk grafik; referans çizgisi takt süresidir. Kimin yetişemediği, kimin beklediği tek bakışta görünür.

Üretim Dengeleme (Heijunka)

Üretimi hacim ve çeşit olarak seviyelendirme: büyük partiler yerine küçük partileri belirli bir ritimde (pitch) karıştırarak üretmek. Talep dalgalanmasını (mura) kaynağında yatıştırır, çekme sistemini istikrara kavuşturur.

Ergonomik Risk Değerlendirmesi (RULA/REBA)

Bir işteki duruş, kuvvet ve tekrar yükünü puanlayarak bedensel zorlanma (muri) riskini görünür kılan değerlendirme: RULA üst beden, REBA tüm beden ağırlıklıdır; ham skor bir risk bandına çevrilir ve iyileştirme önceliğini verir.

İş Kombinasyon Tablosu

Bir işin el, yürüme ve makine sürelerini tek zaman ekseninde yan yana çizen tablo: operatörün nerede çalıştığı, nerede yürüdüğü ve nerede makineyi beklediği takt çizgisiyle birlikte görünür.

Tüm yalın kartları Yalın sözlüğü

Bu yöntemi Normesta'da yürütün

Akademide okuduğunuz metodun kaydını, kanıtını ve raporunu ürünün içinde tutarsınız; her kayıt dayandığı standart maddesine bağlanır.

Denemeye Başla Planları görün