Gıda sahteciliği ile gıda savunmasını niyet ekseninde ayırıp değerlendirmek

Nasıl yapılır

1. 1Ayrımı en baştan NİYET sorusuna bağla ve iki ayrı kayıt aç: 'birileri bunu para kazanmak için mi yapar, zarar vermek için mi?' Kazanç amaçlıysa sahtecilik, zarar amaçlıysa savunma kaydına yaz. Bir senaryo gerçekten iki tarafa da giriyorsa gerekçesini yaz; kopyala-yapıştır iki kaydı da zayıflatır.
2. 2Sahtecilik kaydının öznesini yalnız hammadde sanma: hammadde ve bileşenin yanına ürünle temas eden ambalaj malzemesini ve dışarıdan aldığın süreçleri de (fason üretim, dış depo, taşıma) koy. Her özne için beş zafiyet işaretini tara: piyasanın altında teklif, tek kaynağa bağımlılık, aracı sayısı fazla uzun zincir, kolay ikame veya seyreltme yapılabilen bileşim, yalnız belgeye dayanan iddia (menşe, organik, glutensiz). İşaret sayısını puanın gerekçesi olarak aynı satıra yaz.
3. 3Savunma kaydının öznesini ERİŞİM ve İNSAN yap. Önce fiziksel noktaları geç: çevre duvarı ve kapılar, kabul-sevkiyat rampası, açık tank ve silo ağızları, kimyasal deposu, su hattı, ambalaj deposu. Sonra erişimi olanları yaz: dış hizmet firması personeli, ziyaretçi, gece tek çalışan, ayrılan personelin iade edilmemiş kartı, uzaktan erişimli hat kontrol sistemi.
4. 4Olasılık ve etkiyi ölçekte puanla ama her puanın gerekçesini tek cümleyle aynı satıra düş; 'anlamlı' işaretlediğin hiçbir kalemin kontrol önlemi alanını boş bırakma. Ekran kontrol önlemi boş olan anlamlı kalemleri ayrıca sayar ve tetkikte ilk bakılan yer tam orasıdır.
5. 5Anlamlı kalemleri azaltma planına bağla ve iki önlem setini karıştırma: sahtecilikte önlem tedarikçi ve belge doğrulama, şartnameye özgünlük parametresi ekleme, giriş analizi; savunmada önlem fiziksel erişim kısıtı, mühürleme, izleme kaydı, yetkilendirme ve olay müdahale hattıdır. 'Personel eğitimi' iki tarafa da yazılan bir önlem olarak tek başına hiçbir zafiyeti kapatmaz. Tağşişi yalnız bir gıda güvenliği konusu sayma: 5996 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırıma da açıktır — yaptırımın güncel kademesini mevzuatın kendi metninden oku ve azaltma planını bu maruziyeti bilerek önceliklendir.
6. 6Bu iki değerlendirmeyi tehlike analizinden ayrı tut: tehlike analizi KASITSIZ tehlikeleri süreç adımı bazında ele alır; burada ele aldığın eylem kasıtlıdır ve süreç adımından çok zafiyeti ve erişimi hedefler. Bağı tek yönlü kur: kasıtlı eylemin doğurabileceği tehlike (ör. ikame edilmiş bir yağın beyan edilmeyen alerjen taşıması) tehlike analizine geri beslenir; iki çalışma tek tabloda birleştirilmez.
7. 7Gözden geçirmeyi takvime ve olaya birlikte bağla: yıllık turu yap, ama tedarikçi veya menşe değişikliği, fiyat şoku, tesise erişim düzeninin değişmesi ve sektörde duyurulan vaka ayrı tetikleyicilerdir. Kayda üç şey daha yaz: değerlendirmeyi kim yaptı, hangi yöntemi kullandı ve o kişinin yetkinliğini ne kanıtlıyor. Yöntem yazılı değilse bir sonraki tur öncekiyle karşılaştırılamaz; şemanın yeni sürümünde tetkikçi yöntemi ve yetkinlik kanıtını ayrıca sorar.

Sahada sık yapılan hatalar

• Tek bir 'tehdit' tablosu tutulmuş; sahtecilik ve savunma satırları karışık duruyor ve iki tarafa da aynı önlem ('personel eğitimi verilecek') yazılmış.
• Sahtecilik değerlendirmesi bütün tedarikçiler için 'düşük' demiş; oysa iki hammadde tek kaynaktan geliyor, son altı ayda fiyatı yarıya inmiş ve ürünle temas eden ambalaj ile fason dolum değerlendirmeye hiç girmemiş — bu bilgi satın almanın ekranında var, değerlendirmede yok.
• Savunma değerlendirmesi yalnız giriş kapısını konuşmuş; hattaki açık karışım tankı, kimyasal deposu ve dış temizlik firmasının gece erişimi hiç geçmiyor.
• Anlamlı bulunan sekiz kalemin altısında kontrol önlemi alanı boş; azaltma planı diye tek satırlık 'tedarikçi doğrulamaları sürdürülecek' cümlesi yazılmış, hangi tedarikçide hangi doğrulama olduğu yok.