Statik faktörleri izlemek ve karşılaştırmayı normalize etmek
"Bu dönem neden kötüyüz" sorusunun cevabı iki yerde olabilir: işin yürütülüşünde ya da tesisin kendisinde. İkincisini ayırt edebilmek için tesisin sabit saydığı büyüklükleri de tarihçesiyle elde tutma yöntemi.
Ne zaman kullanılır?
Baz çizgisi kurarken; ve bina, kapasite ya da vardiya değiştikten sonra 'bu dönem neden kötüyüz' sorusunun cevabı bulunamadığında.
Nasıl yapılır
- 1Kıyasa giren her büyüklüğü tek soruyla ayır: bunun değişmesi için bir karar mı gerekiyor? Üretim adedi ve hava gibi kendiliğinden oynayanlar göstergenin hesabına girer; tesis alanı, kurulu kapasite ve vardiya düzeni gibi ancak kararla değişenler hesaba girmez, değiştikleri anda kıyasın dayanağını götürür. Bu ikisini ayrı yerde tut.
- 2Her statik faktörün baz dönemdeki değerini ayrıca yaz; yalnız bugünkü değer kıyas için yetmez.
- 3Statik faktör değiştiğinde eski değeri ezme; yeni değeri geçerlilik tarihiyle ekle, tarihçe dursun.
- 4Normalizasyonu yalnız etkisini veriyle gösterebildiğin değişken için yap; ölçemediğin bir etkeni 'düzeltme katsayısı' adıyla eklemek sayıyı savunulamaz hale getirir.
- 5Hava koşulu etkisi varsa derece-gün gibi tanımlı bir değişkenle çalış; 'geçen kış sertti' cümlesi normalizasyon değildir.
- 6Statik faktörde esaslı bir değişim olduğunda göstergeyi katsayıyla kurtarmaya çalışmak yerine baz çizgisini yeniden kurmayı değerlendir; hangisini seçtiğini gerekçesiyle yaz.
Tetkikçi ne sorar
- Baz dönemde tesis alanınız ve vardiya düzeniniz neydi, bugün ne?
- Bu göstergedeki düzeltmeyi hangi değişkene dayandırdınız, o değişkenin tüketimle ilişkisini gösterebilir misiniz?
- Kurulu kapasitedeki değişim baz çizgisine nasıl yansıdı, kararı kim verdi?
Sahada sık yapılan hatalar
- Yeni bina eklenmiş, kurulu kapasite büyümüş; buna rağmen eski baz çizgisiyle kıyas sürüyor ve performans olduğundan kötü çıkıyor.
- Statik faktörün bugünkü değeri güncellenirken baz dönemdeki değeri üzerine yazılmış; kıyasın dayanağı yok olmuş.
- Sonuç kötü çıktıkça yeni bir düzeltme katsayısı eklenmiş; artık kimse sayının nasıl çıktığını anlatamıyor.
- Vardiya sayısı üçten ikiye inmiş, kimse kaydetmemiş; oran göstergesindeki sıçrama iyileştirme hanesine yazılmış.
İlgili maddeler
Yalnız madde numaralarına atıf yapılır; standart metni yayımlanmaz. Bu maddelerin yürürlükteki baskısını kendi standart nüshanızdan doğrulayın.