Enerji baz çizgisini kurmak ve ne zaman yeniden kuracağını bilmek
Bugünü hangi geçmiş dönemle kıyaslayacağına karar verme ve o kıyas noktasını yalnız teknik gerekçeyle, eski hâli de görünür kalacak biçimde değiştirme yöntemi.
Ne zaman kullanılır?
Yeni bir gösterge devreye alırken; ya da kapasite, ürün karması veya hesap yöntemi değişip eski referans anlamsızlaştığında.
Nasıl yapılır
- 1Baz dönemi temsil ettiği için seç, iyi göründüğü için değil: tam bir mevsim çevrimini kapsayan, olağandışı duruş ve tek seferlik olayların olmadığı dönem.
- 2Baz dönemin koşullarını rakamla kaydet: üretim miktarı, çalışma saati, vardiya sayısı, tesis alanı, ortalama hava koşulu.
- 3Normalizasyon yöntemini baz kurarken seç ve sonraki her hesapta aynısını kullan: oran mı, ilgili değişkene karşı regresyon mu.
- 4Regresyon kurduysan modelin kalitesini ve kaç veri noktasına dayandığını yaz; zayıf modeli baz diye ilan etme.
- 5Yeniden kurma tetikleyicilerini şimdiden yaz: kapasite veya hat değişimi, ürün karması kayması, sayaç ya da hesap yönteminin değişmesi.
- 6Yeniden kurarken eskisini silme; eski sürümü geçmiş olarak bırak, yeni sürümün gerekçesini ve geçerlilik başlangıç tarihini yaz.
- 7Yalnız hedefi tutturmak için baz kaydırma; kaydırma gerekçesi teknik olmalı ve yönetimin gözden geçirmesinde konuşulmalı.
Tetkikçi ne sorar
- Baz dönem olarak bu dönemi neden seçtiniz, o dönemde tesis bugünkünden farklı mıydı?
- Baz çizgisini en son ne zaman ve hangi gerekçeyle güncellediniz, eski sürümünü görebilir miyim?
- Bugünkü gösterge değeri ile baz değeri aynı yöntemle mi hesaplanıyor?
Sahada sık yapılan hatalar
- Baz olarak uzun duruşun ya da olağandışı bir yılın verisi seçilmiş; sonraki her dönem yapay olarak kötü görünüyor.
- Baz döneme ait üretim ve çalışma saati kaydedilmemiş; bugünle kıyaslamak için gereken bilgi kayıp.
- Hedef tutmadığı her yıl baz çizgisi yenilenmiş; iyileşme hiç birikmiyor, eğilim her seferinde sıfırlanıyor.
- Baz oranla kurulmuş, bugünkü hesap regresyonla yapılıyor; iki sayı aynı yöntemden gelmediği için kıyas geçersiz.
İlgili maddeler
Yalnız madde numaralarına atıf yapılır; standart metni yayımlanmaz. Bu maddelerin yürürlükteki baskısını kendi standart nüshanızdan doğrulayın.