PlanlamaAşama: Kur
Önemli çevre boyutunu tekrarlanabilir şekilde belirleme
Önemlilik kararını kişiye bağlı sezgiden çıkarıp önceden yazılmış kritere ve eşiğe bağlama yöntemi. Sonuç, aynı boyutu iki farklı kişinin puanladığında benzer çıkmasıdır.
Ne zaman kullanılır?
Boyut listen hazır ama hangisinin önemli olduğuna karar veremiyorsan, ya da elindeki puanlamanın neden o sonucu verdiğini kimse açıklayamıyorsa.
Nasıl yapılır
- 1Kriter setini boyutları puanlamaya başlamadan önce yaz ve sayısını sabitle: etkinin şiddeti, yayılımı, süresi/sıklığı, tersine çevrilebilirliği, uyum yükümlülüğü ile teması, ilgili taraf duyarlılığı.
- 2Her kriter için 1-3 veya 1-5 ölçeğinin karşılıklarını sözle tanımla; "3 = orta" değil, "3 = etki tesis sınırını aşıyor ancak gün içinde geri döner" gibi.
- 3Eşiği ayrı bir karar olarak yaz ve onaylat: hangi toplam puandan sonra boyut önemli sayılır. Eşiği listeye baktıktan sonra ayarlama.
- 4İki otomatik kuralı koy: uyum yükümlülüğüne bağlı boyut ve öngörülebilir acil durum boyutu puanına bakılmadan önemli sayılır.
- 5Puanlamayı süreç sahibi ile çevre sorumlusunu aynı masaya oturtarak yap; gerekçeyi tek satırla yaz, sadece sayı bırakma.
- 6Önemli çıkan her boyutu bir çıktıya bağla: çevre amacı, operasyonel kontrol veya izleme parametresi. Bağlanmamış önemli boyut bırakma.
- 7Yeniden değerlendirme tetikleyicilerini yaz: proses değişikliği, mevzuat değişikliği, olay/dökülme, ilgili taraf şikâyeti.
Tetkikçi ne sorar
- Önemlilik eşiğini nasıl belirlediniz, kim onayladı, ne zamandan beri aynı?
- Şu boyutu neden önemli saymadığınızı kriterlerinizle açıklayın.
- Önemli boyutlarınızın her biri için hangi kontrolü ya da amacı işlettiğinizi gösterin.
Sahada sık yapılan hatalar
- Eşik sonradan yukarı çekilmiş ki önemli boyut sayısı azalsın; kriter aynı kalmış, karar değişmiş.
- Skor tablosu dolu ama gerekçe yok; aynı boyutu başka biri puanlasa çok farklı sonuç çıkıyor.
- Bütün boyutlar önemli işaretlenmiş; öncelik kaybolmuş, hiçbirine ayrı kaynak ayrılmamış.
- Önemli boyut belirlenmiş ama ne bir amaca ne bir operasyonel kontrole bağlanmış; liste kendi başına duruyor.
İlgili maddeler
ISO 14001 · 6.1.2ISO 14001 · 6.1.4
Yalnız madde numaralarına atıf yapılır; standart metni yayımlanmaz. Bu maddelerin yürürlükteki baskısını kendi standart nüshanızdan doğrulayın.