Çevre boyutu ve etkisini sahadan çıkarma
Boyut listesini masa başında değil süreç turuyla, girdi-çıktı mantığıyla kurma yöntemi. Boyut ile etkiyi birbirinden ayırarak yazmayı öğretir.
Ne zaman kullanılır?
Çevre boyutu listen hiç yoksa, ya da elindeki liste birkaç genel satırdan oluşuyorsa ve yeni hat/proses/yerleşke eklendiğinde nasıl güncelleyeceğini bilmiyorsan.
Nasıl yapılır
- 1Süreç haritasını eline al ve her prosesi girdi-çıktı olarak gez: hangi madde giriyor, ne kadar enerji ve su harcanıyor, ne çıkıyor (atık, atıksu, emisyon, gürültü, koku, ısı, toz).
- 2Her satırda iki ayrı hücre tut: boyut senin yaptığın şeydir (solvent püskürtme), etki çevrede olan şeydir (havaya uçucu organik salımı). Aynı hücreye yazma.
- 3Aynı boyutu üç koşul için ayrı satıra yaz: normal işletme, anormal durum (bakım, devreye alma, arıza, duruş) ve öngörülebilir acil durum (dökülme, yangın, taşma).
- 4Kontrol ettiğin sahayla sınırlı kalma: tedarik-taşıma, ambalaj, ürünün kullanımı ve ömür sonu aşamalarını da etiketle; hangi aşamayı yönettiğini hangisini yalnız etkilediğini işaretle.
- 5Her satıra bir süreç sahibi ata; sahibi olmayan boyut bir sonraki turda güncellenmez.
- 6Listeyi değişiklik tetikleyicilerine bağla: yeni ekipman, yeni kimyasal, yerleşke değişikliği, yeni ürün. Yıllık gözden geçirmeyi tek tetikleyici sayma.
Tetkikçi ne sorar
- Bu listeyi hangi süreç turuyla çıkardınız, kimlerle birlikte gezdiniz?
- Geçen yıl devreye aldığınız yeni hattın boyutları listeye hangi tarihte girdi?
- Anormal koşul için bir satır gösterin; o koşulda etkinin nasıl değiştiğini anlatın.
Sahada sık yapılan hatalar
- Boyut ve etki aynı cümlede eriyip gitmiş: satırda yalnızca "atık oluşumu" yazıyor; hangi faaliyetten çıktığı ve çevrede neye yol açtığı belirsiz.
- Yalnız normal üretim koşulu taranmış; bakım, tank doldurma, dökülme, jeneratör çalışması gibi anormal koşullar listede hiç yok.
- İdari alanlar ve destek birimleri "burada üretim yok" denip atlanmış; oysa kazan dairesi, jeneratör, klima gazı, ofis atığı orada.
- Liste ilk kurulumda çıkarılmış, sonra üç yıl aynı kalmış; bu arada iki yeni proses devreye alınmış.
İlgili maddeler
Yalnız madde numaralarına atıf yapılır; standart metni yayımlanmaz. Bu maddelerin yürürlükteki baskısını kendi standart nüshanızdan doğrulayın.